• No products in the cart.

Waarom acceptatie een handige skill is in sport

De afgelopen jaren werken we bij Tough Minds veel met ACT. Het staat voor Acceptance & Commitment Therapie (of training, dit past vaak beter bij sporters).  

ACT is een werkwijze waarbij je leert om op een nieuwe manier te kijken naar wat er in je hoofd en lijf gebeurt. En waarmee je leert dat je gedachten niet de baas zijn. Hierdoor krijg je ruimte om te doen wat jíj belangrijk vindt en te zijn wie je echt bent. Los van of je je goed voelt of niet. 

En de naam zegt het al, een groot gedeelte gaat dus over acceptatie. Maar wat is dat eigenlijk en waarom is het zo handig als je het kan – accepteren? Dit is een vraag die we best wel vaak van ook van sporters in trajecten horen: wat heb ik aan acceptatie? 

In het kader van de DAG VAN DE SPORTPSYCHOLOGIE gaan we deze vraag vandaag beantwoorden en nemen we ook een aantal opvattingen over acceptatie goed onder de loep. 

Open staan voor wat je ervaart

Heel simpel gezegd is acceptatie het open staan voor je eigen ervaringen.

We hebben allemaal leuke en niet leuke ervaringen, we zijn allemaal blij (weet je nog het moment dat de trainingen weer mochten starten?!) en ook weleens mega geïrriteerd (voor de zoveelste keer dat iets niet lukt) of teleurgesteld (je mag niet in de basis beginnen) of vinden dingen spannend (wedstrijd spelen tegen je oude club). 

Al die ervaringen – leuk of niet leuk – die horen bij het leven. Allemaal. 

Met blij-zijn zijn we allemaal best wel OK , de meeste mensen staan erg open voor blijdschap 😉 Aan de andere kant staan we veel minder open voor bijvoorbeeld verdriet of onzekerheid. Maar die zijn er dus ook. En omdat we deze ervaringen veel minder fijn vinden, proberen we van alles om het niet te voelen. Of om je zo snel mogelijk weer beter te voelen. Denk eens aan afleiding zoeken, het goed praten in je hoofd ‚kom op je kan het echt wel‘, nog een uur extra trainen, faken dat je ziek bent, de bal liever door iemand anders laten nemen en ga zo maar door. 

Ga eens na bij jezelf hoeveel tijd je eigenlijk besteedt aan het ‚wegmaken‘ van iets dat je liever niet wilt voelen…

Acceptatie is dus het open staan voor wat je ervaart, en dan maakt het niet uit of je dat leuk vindt of niet, het gaat erom dat het er is. Want als het er toch is, dat ongemakkelijke gevoel, dan kun je beter stoppen met je tijd verspillen er tegen te vechten. Dan heb je veel meer ruimte om je te focussen op wat je echt wil. En op waar je wél invloed op hebt – namelijk jouw volgende actie! 

Denk jij dat topsporters niet zenuwachtig zijn voor de grote toernooien? Natuurlijk wel! Maar die zenuwen horen er bij en je kan mét die zenuwen alsnog topprestaties leveren! Ik zou me eerder zorgen gaan maken als ze géén zenuwen zouden hebben op die momenten…

Acceptatie betekent dus OK ermee zijn om ook niet OK te zijn. OK te zijn met ongemak. 

Veelvoorkomende opvattingen over acceptatie: 

  1. … dan moet ik dat maar gaan accepteren

Acceptatie is niet hetzelfde als je erbij neerleggen of iets pikken. Als je het ergens niet mee eens bent – stel even dat er veel gescholden wordt op het veld – dan gaat acceptatie er niet over dat je dit pikt en dat je daar zomaar OK mee moet zijn. NEE. Het gaat er om: wat doet deze situatie met je, word je daar bijvoorbeeld boos over of misschien onzeker van? 

En hoe ga je om met die boosheid (of onzekerheid)? Moet die zsm weg en moet je hem vooral niet laten zien? Moet je stoer zijn en meedoen terwijl het je eigenlijk tegen staat? Hier kan acceptatie dus helpen om meer open te staan voor wat er ECHT bij JEZELF gebeurt. 

En waarom is dat handig? Omdat je anders alsmaar bezig bent met een gevoel proberen weg te drukken. En dat kost je veel energie en tijd, vaak lukt het maar heel even maar niet langdurig en steekt ie de volgende keer gelijk weer de kop op en – hup ben je weer bezig om het weg te krijgen. 

Als je meer open staat voor die boosheid (of onzekerheid in dit voorbeeld) dan kun je vervolgens actie ondernemen richting wat jij belangrijk vindt – bijvoorbeeld met de coach overleggen hoe er minder gescholden kan worden omdat het echt de sfeer verpest en gezelligheid op het veld belangrijk voor je is. Acceptatie gaat dus heel erg om DOEN.

  • Acceptatie kun je niet oefenen 

Vaak wordt er gedacht dat je acceptatie niet kunt oefenen, dat het iets is wat er is of niet. Dat is dus een misvatting want open staan voor je eigen ervaringen kun je oefenen. Hiervoor heb je eigenlijk maar een ingrediënt nodig, namelijk het bereid zijn om te ervaren. 

En dit gevoel – ben ik bereid om iets te voelen wat ik normaal super ongemakkelijk vind – dat kun je dus steeds trainen. Bijvoorbeeld door je zelf uit te dagen en gekke dingen te doen die je normaal niet doet, die je gek vind of dingen die je altijd op dezelfde manier doet eens anders te doen (disclaimer: dit gaat er niet over om jezelf pijn te doen of schade toe te voegen, ook niet aan anderen!! – het gaat erom net dat stapje uit je comfort zone te zetten en te ervaren dat elk gevoel ook gewoon weer over gaat!). Ik zal je wat voorbeelden geven: Poets eens je tanden met je andere hand. Steek het mes in de boter en draai er lekker in rond. Fiets een andere route naar de training. Loop door de regen met je paraplu dicht. Als je bij het rode stoplicht staat, doe je raam naar beneden en zing keihard en fout mee met welk nummer er ook draait op de radio. Raar? Gek? JAZEKER! Hoe gekker hoe beter! Je traint hiermee namelijk jezelf in het ervaren dat je ongemakkelijke gevoel komt en ook weer gaat. Probeer het uit. 1 gekke oefening per dag, do you dare? 

3) Ja dag, als ik dus ga accepteren, weet je wat ik dan allemaal ga tegen komen? 

Een mooi voorbeeld voor deze gedachtegang is voetbalster Emily. Zij had haar kruisband gescheurd en moest een maandenlang revalidatietraject in. Het was mega frustrerend want ze zag zowel haar teamgenoten als haar revalidatie buddies groeien en harder gaan dan ze zelf kon. Ze mocht van zich zelf echt niet laten zien dat ze het zwaar had, want dat vond ze niet goed genoeg. Daardoor was ze maar wat aan het worstelen met die frustratie en ging het maar niet vooruit. 

„Acceptatie was voor mij het allerbelangrijkste in mijn traject. Ik kon accepteren dat ik aan het revalideren was en dat het okee was om me niet okee te voelen. Het is accepteren dat sommige dingen niet zijn zoals jij wilt.“ Tijdens het traject heeft ze geleerd dat je dus echt wel verdriet en frustratie mag voelen – en ook mag uiten. Wat een opluchting was het! En dus kwam er meer ruimte om te focussen op wat ze allemaal al wél kan en kon ze met sterkere motivatie de rest van haar revalidatietraject afmaken. 

Dus ja, het klopt. Als je aan de slag gaat met acceptatie dan kun je heel veel tegen komen aan ervaringen. Maar niet alleen de minder fijne, ook juist de fijne ervaringen kun je veel echter en intenser gaan beleven.

Hoe open sta jij voor je eigen ervaringen? Durf jij ze aan te gaan en er niet voor weg te lopen?

Heb jij na het lezen van dit stuk over acceptatie ook zin met Tough Minds aan de slag te gaan om deze skill verder te trainen, neem dan contact op via info@toughminds.nl


Leave a comment